از مزایای چک صیاد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
اختصاص شناسه صیاد(کد۱۶رقمی) به هر برگ چک که حاوی اطلاعات اعتبار صاحب حساب میباشد.
حذف نقش شعب بانکی در صدور دسته چک و جلوگیری از تبانی افراد با پرسنل بانک .
ویژگیهای ظاهری یکسان در چکهای صیادی(تنها وجه تمایز لوگوی بانک میباشد)
امنیت بالای چک صیاد(نوع کاغذ و آرمهای برجسته آن قابل جعل نمیباشد)
امکان استعلام اعتبار حساب صادرکننده چک و در نتیجه کاهش آمار چک برگشتی
قابلیت نقد کردن چک در تمام بانکهای کشور بدون توجه به بانک صادرکننده چک
تعیین سقف مبلغ چک توسط سامانه صیاد و جلوگیری از صدور چک با مبالغی بیش از توان مالی صادرکننده
حذف صدور چک در وجه حامل و جلوگیری از خطراتی مانند به سرقت رفتن چک
حذف چک سفید امضا و خطراتی که برای صادرکننده چک دارد.
تکلیف چکهای قدیمی چه میشود؟
طبق اعلام بانک مرکزی دستهچکهای قدیمی که تاریخ صدور آن قبل از مرداد ماه ۱۳۹۷ است در حال حاضر اعتبار ندارد ولی دسته چکهایی که از ابتدای شهریور سال۹۷ صادر شده باشند تا زمان اتمام برگهای دسته چک اعتبار دارند و برای صدور، دریافت و انتقال چک نیازی به ثبت در سامانه صیاد نیست و میتوانند مانند قبل کارسازی شوند
نحوه دریافت دسته چک صیاد چگونه است؟
اشخاص حقیقی که واجد شرایط دریافت دسته چک صیاد هستند باید مدارک زیر را به بانک ارائه کنند:
ارائه کپی از تمامی صفحات شناسنامه فرد متقاضی دریافت دسته چک
به همراه داشتن یک قطعه عکس
در صورتی که فرد دارنده حساب مستاجر باشد لازم است تا یک نسخه کپی شده از اجاره نامه را به همراه خود داشته باشد
به همراه داشتن نسخه فتوکپی از تمامی مدارک شغلی فرد
به همراه داشتن یکی از قبوض آب ، برق ، گاز و… برای ثبت آدرس دقیق محل سکونت و یا ارائه نسخه فتوکپی از مدرک محل سکونت خود
به همراه داشتن یک فرد معتبر به عنوان معرف خود
پس از ارائه مدارک ذکر شده توسط فرد متقاضی، بانک مورد نظر درخواست صدور دسته چک را در سامانه صیاد بانک مرکزی ثبت میکند و در صورتی که متقاضی شرایط لازم را دارا باشد دسته چک صیاد برای ایشان صادر میشود.
شرایط دریافت دسته چک صیاد توسط اشخاص حقیقی :
از زمان افتتاح حساب جاری او در بانک مورد نظر حداقل مدت زمان دو سال باید گذشته باشد.
لازم است تا فرد متقاضی دارای محل سکونت و یا محل کار ثابت باشد.
فرد متقاضی دارای سابقه بدحسابی و چک برگشتی در گذشته نباشد.
متقاضی باید یک حساب سپرده بلند مدت با حداقل موجودی ۵ میلیون تومان در بانک مورد نظر داشته که حداقل ۶ ماه از زمان بازگشایی آن گذشته باشد.
اشخاص حقوقی واجد شرایط دریافت دسته چک صیاد باید مدارک زیر را به بانک ارائه کنند:
درخواست افتتاح حساب بانکی با امضای صاحبان امضای مجاز شرکت
تایید امضای صاحبان امضای مجاز شرکت
اصل و کپی گواهینامه ثبت شرکت یا شرکتنامه
اصل و کپی اظهارنامه ثبت شرکت یا اساسنامه
اصل و کپی آخرین آگهی رسمی ثبت شرکت در روزنامه رسمی
اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی هیئت مدیره شرکت
شرایط دریافت دسته چک صیاد توسط اشخاص حقوقی:
از ابتدای فعالیت شرکت باید حداقل ۱۰ سال گذشته باشد.
حداقل یک سال از زمان افتتاح حساب جاری گذشته باشد.
در طی ۱۰ سال گذشته بیش از دوبار محل کارشرکت تغییر نکرده باشد.
افراد حقوقی غیر دولتی لازم است یک سپرده بلند مدت با اعتبار ۵۰ میلیون تومان داشته باشند که حداقل ۶ ماه از افتتاح آن گذشته باشد.
روش احراز هویت در سامانه صیاد چگونه است؟
جهت ثبت چک صیاد، تایید، دریافت و انتقال آن ابتدا باید هویت شما در سامانه صیاد بانک مرکزی مشخص شود این کار به کمک ورود اطلاعات یکی از کارتهای بانکی کاربر انجام میشود که دو نکته در آن وجود دارد:
کارت بانکی مورد نظر باید دارای رمز دوم و رمز پویا باشد.
شماره سیم کارت موجود در تلفن همراه که در سامانه وارد میشود به نام فرد باشد.
پس از وارد کردن کد ملی، شماره تلفن همراه و مشخصات کارت بانکی سایت شاپرک به طور خودکار مبلغ ۱۲۰۶ ریال از حساب شما کسر میکند و احراز هویت شما ثبت خواهد شد.
روش استعلام چک صیادی چگونه است؟
در استعلام چک صیاد با وارد کردن شناسه ۱۶رقمی میتوان به خوشحسابی صادرکننده چک پی برد و در صورتی که فرد دارای چک برگشتی باشد از قبول چک خودداری کرد.
استعلام چک صیاد از روشهای زیر امکانپذیر است:
استعلام چک صیاد از طریق ارسال شناسه ۱۶ رقمی به سرشماره ۷۰۱۷۰۱ (قالب ارسال پیامک : کد ۱۶ رقمی صیادی*۱*۱)
استعلام چک صیاد از سامانه بانک مرکزی به نشانی http://www.cbi.ir/
استعلام چک صیاد از طریق اینترنت بانک و برنامه های موبایلی
تفسیر وضعیت استعلام چک صیاد:
وضعیت سفید: صادرکننده چک فاقد هرگونه سابقه چک برگشتی بوده یا در صورت وجود سابقه، تمامی موارد رفع سوء اثر شده است.
وضعیت زرد: صادرکننده چک دارای یک فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ ۵۰ میلیون ریال تعهد برگشتی است.
وضعیت نارنجی: صادرکننده چک دارای دو الی چهار فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال تعهد برگشتی است.
وضعیت قهوه ای: صادرکننده چک دارای پنج تا ده فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال تعهد برگشتی است.
وضعیت قرمز: صادرکننده چک دارای بیش از ده فقره چک برگشتی یا بیش از مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال تعهد برگشتی است.
چک الکترونیک چیست؟
در قانون جدید چک اگر نیاز به چک داشتید اما نمیتوانستید دسته چک بگیرید، میتوانید به جای چک کاغذی تقاضای چک تکبرگ الکترونیکی دهید و بدون اعتبارسنجی و رتبهبندی چک بگیرید، اما باید بدانید که هرگونه تخلف با چک الکترونیک دقیقا گرفتاریهایی مشابه دسته چک کاغذی دارد و برای استفاده دوباره از چک، نه تنها باید از چک برگشتیتان رفع سوء اثر کنید که باید ۳ سال صبر کنید تا بتوانید دوباره چک بگیرید.
چگونه چک صیادی را برگشت بزنم؟
در قانون جدید، دارنده چک در صورتی که حساب صادر کننده فاقد وجه بوده یا کسری موجودی داشته باشد، میتواند از بانک، تقاضای صدور گواهی عدم پرداخت یا کسری موجودی کرده و بانک مربوطه مکلف است اطلاعات کامل چک را در سامانه چکهای برگشتی بانک مرکزی ثبت و با اخذ کد رهگیری، این کد را بر روی گواهیهای ذکر شده قید کند.
دارنده گواهی عدم پرداخت و چک برگشتی، میتواند با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست، از دادگاه صالح (محل اقامت صاحب حساب یا محل برگشت چک) بدون دریافت حکم و قطعیت آن، درخواست صدور اجرائیه بابت وجه چک را تقاضا کند.
تفاوت اصلاحات قانون جدید چک با قوانین سابق در این است که در قانون جدید، لازم نیست حکم قطعی درباره چک صادر شده باشد.
بعد از برگشت زدن چک صیاد چگونه طلب خود را وصول کنم؟
پس از درخواست صدور اجراییه با ارجاع پرونده به دادگاه، قاضی مکلف است چک را بررسی و در صورتی که درمتن چک، وصول مبلغ چک مشروط به شرطی نباشد و یا بابت ضمانت یا انجام تعهد ذکر نشده باشد یا گواهی عدم پرداخت به دلیل دستور عدم پرداخت مقرر صادر نشده باشد، علیه صاحب حساب، صادرکننده یا هر دو اجرائیه صادر کند.
صادرکننده چک باید ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه، بدهی خود را بپردازد، یا با موافقت دارنده چک، ترتیبی برای پرداخت آن بدهد یا مالی معرفی کند که پاسخگوی بدهی خود باشد. در غیر این صورت بر اساس درخواست دارنده چک، اجرای احکام دادگستری، با تشکیل کلاسه اجرایی، اجرائیه را طبق قانون اجرا گذاشته و با توقیف اموال صادرکننده چک، جهت پرداخت آن و یا گرفتن حکم جلب اقدام میکند.
برگشت خوردن چک صیاد چه عواقبی دارد؟
جلوگیری از افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدید حتی کارت هدیه
متوقف کردن گردش مالی و پولی در کلیه حسابها و کارتهای بانکی به میزان کسری مبلغ چک
پرداخت نشدن هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانتنامههای ارزی یا ریالی
عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی
ممنوعیت ارائه دستهچک جدید در سامانه صیاد
جلوگیری از صدور چک جدید
ممنوعیتهای ذکر شده تا زمان پرداخت بدهی و رفع سوءاثر از چک برگشتی به قوت خود باقیست.
رفع سوءاثر چک برگشتی دو حالت دارد:
اگر لاشه چک برگشتی موجود باشد:
۱- تامین موجودی چک برگشتی:
باید مبلغ کسری موجودی را به سپرده جاری خود، واریز کنید و بانک پس از رفع برگشت چک و پرداخت مبلغ آن به دارنده چک، نسبت به رفع سوءاثر از سابقه چک برگشتی شما اقدام میکند.
۲- ارائه لاشه چک برگشتی:
در صورتی که خارج از چارچوب بانک با دارنده چک توافق کنید (دادن چکی دیگر یا پرداخت مبلغ چک یا هر روش معمول دیگری)، وظیفه شماست که لاشه چک برگشتی را به بانکتان ارائه کنید و بانک موظف است در قبال آن به شما رسید تحویل داده و مراحل رفع سوءاثر چک را به انجام برساند.
اگر لاشه چک موجود نیست:
۱- ارائه رضایتنامه محضری ذینفع چک به بانک:
اگر به هر دلیلی (مفقود شدن،پاره شده،سوختن و…) لاشه چک در دسترس نیست دارنده چک برگشتی میتواند به ازای دریافت پول در دفترخانه اسناد رسمی حاضر و رضایت خود را اعلام کند، با تحویل رضایتنامه به بانک میتوانید از چک برگشتی خود رفع سوءاثر کنید.
۲- واریز مبلغ چک به سپرده قرض الحسنه جاری و مسدود کردن آن به مدت ۲ سال:
اگر بر فرض به دارنده چک برگشتی دسترسی نداشته و ایشان نسبت به دریافت وجه اقدامی نکنند شما میتوانید با واریز معادل کسری موجودیتان به سپرده قرضالحسنه جاری خود، درخواست مسدود شدن این مبلغ به منظور پرداخت چک برگشتی به دارنده چک تا زمان مراجعهاش به بانک و حداکثر به مدت ۲۴ ماه نمایید.
۳- ارائه حکم قضایی مبنی بر رفع سوءاثر از چک برگشتی:
در صورتی که از هر روشی موفق به گرفتن حکم قضایی به منظور رفع سوءاثر از سوابق خود شدید با ارائه آن به بانک؛ موظف است وضعیت استعلام شما را به رنگ سفید برگرداند.
۴- انقضای مدت نگهداری سوابق چک برگشتی در سامانه اطلاعاتی بانک مرکزی:
در صورتی که شما از سوابق خود رفع سوءاثر نکنید بعد از مدت ۳ سال به طور خودکار سوءاثر چک برگشتی شما از سیستم اطلاعاتی بانک مرکزی پاک میشود.
مدت زمان اعمال رفع سوءاثر چک برگشتی چند روز است؟
۷روز کاری و حداکثر ۱۰ روز برای انجام مراحل رفع سوءاثر وقت لازم است. بعد از این ۷ تا ۱۰ روز، میتوانید از چک برگشتی خود استعلام گرفته و در صورتی که وضعیت شما تغییر نکرده باشد با مراجعه به بانک مشکل را پیگیری کنید.
چگونه از چک برگشتی خود استعلام بگیرم؟
چنانچه بانک رفع سوءاثر چک برگشتی را بر سوابق صادرکننده چک اعمال کند در سامانه استعلام چک برگشتی وضعیت اعتباری صادرکننده چک با رنگ سفید مشخص خواهد شد.




