شرایط اقارب پرداخت کننده نفقه و دریافت کننده نفقه :

 به موجب قانون مدنی کسی ملزم به دادن نفقه است که متمکن از دادن نفقه باشد یعنی بتواند نفقه بدهد بدون اینکه از این حیث در وضع معیشت خود دچار مضیقه گردد . برای تشخیص تمکن باید کلیه تعهدات و وضع زندگانی شخصی او در جامعه در نظر گرفته شود.

برای دریافت نفقه کسی مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم سازد.

لازم به ذکر است که در صورت بودن زوجه و یک یا چند نفر واجب النفقه دیگر نفقه زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود .

نفقه فرزند :

 نفقه فرزند بر عهده پدر است. در صورت استطاعت نداشتن پدر، نوبت به جد پدری می‌رسد و در صورت عدم استطاعت او، نوبت به مادر فرزند می‌رسد.

دختر شاغل میتواند نفقه دریافت کند؟

به دختر مادام که ازدواج نکرده است و به پسر تا 18 سال نفقه تعلق می‌گیرد و تعهد پرداخت نفقه به عهده پدر یا جد پدری وی می‌باشد.

آیا نفقه گذشته آثاری قابل مطالبه است؟

مطالبه نفقه گذشته اقارب وجاهت قانونی ندارد و فقط زوجه می‌تواند نفقه معوقه گذشته را مطالبه کند.

ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه اقارب : 

 - ضمانت اجرای کیفری

هرکس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب‌النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم می‌شود. تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و در صورت گذشت وی از شکایت در هر زمان، تعقیب جزائی یا اجرای مجازات موقوف می‌شود.

 - ضمانت اجرای حقوقی

 مطالبه نفقه از سوی افراد واجب‌النفقه، در صورت محکومیت عدم پرداخت، میتوان اموال او را توقیف و یا او را بر طبق شرایط قانون محکومیت‌های مالی جلب کرد.

متقابل بودن نفقه اقارب :

نفقه اقارب برخلاف نفقه زوجه یک تکلیف متقابل است .یعنی اینکه خویشاوندانی که ملزم به انفاق به یکدیگر اند در صورت فقر یکی و تمکن دیگری این تکلیف را متقابلاً دارا هستند.